Nieuws

Zes kwartiermakers voor nieuwe toekomst Eo Wijers-stichting

Op 3 juni is in Utrecht een belangrijke stap gezet naar een nieuwe toekomst voor de stichting. Niet alleen is er een groep kwartiermakers op stoom gekomen, ook alle andere aanwezigen hebben flink gebrainstormd over de toekomst van de prijsvraag, met concrete adviezen en toezeggingen als slagroom op de taart.


 

Voor veel deelnemers was de Eo Wijers-dag een weerzien van bekenden. Veel bezoekers volgen de driejaarlijkse prijsvragen al jaren en kennen de vijf criteria van de Eo Wijers-stichting zelfs als je ze er ’s nachts voor wakker zou maken. “Dit is precies de reden dat het tijd is voor het huidige bestuur om plaats te maken voor nieuwe ideeën”, zie Hans Leeflang, op dit moment nog voorzitter van het Eo Wijers-bestuur. Majeure veranderingen in de verhouding tussen openbaar bestuur en maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een nieuwe aanpak, die er anders uit mag zien dan eerdere edities van de prijsvraag.

 

Hoewel het rijk de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland grotendeels over laat aan provincies en gemeenten, was het juist Hans Tijll van het het Ministerie van IenM die een belangrijke steun in de rug gaf door vanuit het Rijk medewerking toe te zeggen aan de groep kwartiermakers en het toekomstige bestuur. Het gaat de directeur Ruimtelijke Ontwikkeling aan het hart dat op het regionaal schaalniveau, dat dikwijls provinciaal beleid doorkruist, aandacht blijft voor ontwerp en goed opdrachtgeverschap. Rijksadviseur voor Landschap en Water Eric Luiten deed ook een belangrijke duit in het zakje door zijn opvolger alvast agendalid te maken van het nog op te richten nieuwe bestuur.

 


Wie staan er dan klaar om het werk van Hans Leeflang en zijn mede-bestuursleden over te nemen? Dat was de belangrijkste vraag van de middag. Het antwoord kwam toen een de zes ‘kwartiermakers’ zich hadden voorgesteld en met applaus waren verwelkomd. Deelnemers aan de bijeenkomst stelden zich zeer actief op. Aan zes verschillende tafels introduceerden de zes kwartiermakers stellingen over de urgentie, vorm, proces, netwerken, uitstraling en een tafel die als ‘wild card’ diende. De waarde van de rol van het Eo Wijers-netwerk (of leeromgeving) kreeg daarin veel aandacht, maar of een traditionele prijsvraag daar nog bij hoort, staat zeer ter discussie.


Al eerder op de middag had Joep Thönissen, die als één van de panelleden uitgenodigd was zijn mening te geven over de toekomst van de stichting, al een steen in de vijver gegooid door te stellen dat een creatieve competitie een mogelijk alternatief zou zijn voor een prijsvraag. Ook zette hij vraagtekens bij de onafhankelijkheid van de stichting, want waarom zou een competitie niet in samenwerking met bedrijven of instellingen tot stand kunnen komen?

 

Panellid Joep Thonissen, voorzitter VHA


In de praktijk zijn de afgelopen prijsvragen de volgende uitgangspunten gehanteerd. De Eo Wijers-stichting:
1.    ...stimuleert ruimtelijke kwaliteit op regionaal niveau
2.    ...doet dat middels competitie (prijsvragen o.i.d.)
3.    ...is onafhankelijk van bestaande belangen (en schrijft de prijsvraag anoniem uit)
4.    …steunt opdrachtgevers met ambities met urgente maatschappelijke vraagstukken in het publieke domein met oog voor governance
5.    …is gericht op grensverleggende ideeën die in de praktijk doorwerken

 

Over punten 2 en 5 ontstond veel discussie terwijl de waarde van het ontwerp op een regionaal schaalniveau overeind bleef. Laat dit nou ook het belangrijkste onderscheidende element van de Eo Wijers-stichting zijn. Al sinds 1985 is dit schaalniveau omarmd als ‘soft spot’ tussen lokale of gemeentelijke plannen en het hogere niveau van de provinciale structuurvisies of ‘stadsgewesten’ zoals Eo Wijers er destijds aan refereerde.

 

Jannemarie de Jonge, auteur van het essay 'Ontwerpen in de regio'

 

Jannemarie de Jonge ging aan het begin van de middag dan ook met veel overgave achter het regionaal schaalniveau als ontwerpopgave staan. Ze schreef ter voorbereiding van de bijeenkomst het essay ‘Ontwerpen in de regio’ waarin ze gebruik maakte van de verzamelde vakkennis in binnen- en buitenland. Het essay bracht ze in de vorm van vier stellingen naar voren. Met de stelling ’Een regionaal ontwerp is niet bedoeld om uit te voeren’ legde De Jonge de nadruk op de onzekerheid die inherent is aan regionale planvorming en de lange adem en wendbaarheid die in het proces altijd nodig zijn. Dit maakt het onderwerp tot een complex samenstel van factoren waardoor een prijsvraag met winnende plannen voor deelnemers ook het verkeerde signaal kan afgeven. Hét ideale plan bestaat eenvoudigweg niet, of is, op z’n hoogst pas achteraf op te tekenen. Regionaal ontwerpen is voor volhouders, niet voor de faint-hearted.


De stellingen van Jannemarie de Jonge, het panel met sterke inbreng van o.a. gedeputeerde van Utrecht Bart Krol, de gesprekken tussen kwartiermakers en Eo Wijers-fans, dit alles maakte de middag tot een zeer relevant en onderhoudend gesprek over de toekomst van het regionaal ontwerp. Met als uitkomst een groep enthousiaste kwartiermakers waarvan er sommigen misschien eind 2016 wel deel uit zullen maken van een nieuw Eo Wijers-bestuur.

 

Kwartiermakers met daarachter bestuur Eo Wijers-stichting

De zes kwartiermakers (vooraan) met daarachter het huidige bestuur en bureau van de Eo Wijers-stichting


Wie zijn de kwartiermakers?

De groep kwartiermakers is vanaf de zomer van 2016 volop aan de slag. De samenstelling van de groep is deels gewijzigd ten opzichte van 3 juni.

De groep kwartiermakers bestaat uit Letitia van der Merwe (Provincie Drenthe), Robin Wientjes (milieukundige en jurylid 10e Eo Wijers-prijsvraag), Gerda Roeleveld (Deltares), Simone Diegenbach (zelfstandig landschapsarchitect), Bert Harmelink (zelfstandig adviseur ‘reuring & ruimte’) en Philine Krosse (zelfstandig transitiearchitect). De groep kwartiersmakers steekt nadrukkelijk de hand uit naar anderen die willen meedenken.

Koen de Boo en Elma van Beek van de vakvereniging van stedebouwkundigen BNSP ondersteunt en denkt mee over het proces van kwartiermaken.

Ook geïnteresseerd om mee te denken? Neem dan contact op met de Eo Wijers-stichting.

 

Op 3 juni organiseerde de Eo Wijers-stichting in Utrecht de bijeenkomst “Toekomst voor het regionaal ontwerp” met iedereen die de ambitie heeft om de ruimtelijke kwaliteit in Nederland te verhogen, met speciale aandacht voor het regionale schaalniveau. De inzet van de middag was om te komen tot een route naar een nieuw bestuur voor de Eo Wijers-stichting. Deze stap naar vernieuwing sluit aan bij de uitkomst van het Jaar van de Ruimte (2015): de ruimtelijke planning is dood, leve de ruimtelijke planning! Het vakgebied moet zich inhoudelijk vernieuwen, maar ook opereren in de samenleving. Zie ook het Manifest2040


 

Meer op deze website

Deze website is een speciale campagne website gemaakt voor de overgang van de huidige organisatie naar een nieuw bestuur. Onder 'Verdieping' is een selectie van informatie te vinden over doelstellingen, organisatie en historie van de prijsvraag en ook een overzicht van de uitkomsten van de 10e Eo Wijers-prijsvraag in de Stedndriehoek. Op de vaste Eo Wijers website staat een schat aan informatie over voorgaande prijsvragen.

//Build a sitemap for non-standard browsers, search engines and bots echo "\n"; echo "<h4>". LIBRACMS_DOMAIN_NAME ." sitemap:</h4>\n"; foreach($site_pages as $site_page){ if($site_page["menu_visibility"]=="visible"){ $page_indent = str_repeat("-", $site_page["page_level"]); if($site_page["page_id"] == $currentpage_id){ echo $page_indent ."<a href=\"". LIBRACMS_FRONTEND_WEBROOT ."/".$site_page["page_url"]."\"><b>". $site_page["page_name"] ."</b></a><br />\n"; }else{ echo $page_indent ."<a href=\"". LIBRACMS_FRONTEND_WEBROOT ."/".$site_page["page_url"]."\">". $site_page["page_name"] ."</a><br />\n"; } } } echo "\n"; ?>